781 nolu Hadis’in
İzahı:
Bu hadîsi Buhari «Kitâbü'I-Ezân»
ile «Kitâbü'l İ'tisâm» da; Ebû Dâvûd, Tirmizî ve Nesâî «Kitâbu's-Selât» da
muhtelif râvîlerden tahrîc etmişlerdir. Tirmizî son kısmını rivayet ettikden
sonra: «Bu bâbda Ömeru'bnü'l-Hattab ile Câbir, Ebû Saîd, Ebû Hureyre, İbni
Ömer. Âişe, Abdullah b. Sa'd ve Zeydü'bnü Hâlid'-den dahî rivayetler vardır.»
demişdir.
Ayni, Bu Rivayetleri
Şöyle Sıralamışdır:
1-Ömeru'bnü'l-Hattâb
hadîsini İbni Mâce şu lâfızlarla rivayet etmişidr: «Ömer Dediki: Resûlullah
(Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'e (namaz) sordum; Resulullah (Sallallahu Aleyhi
ve Sellem):
«Kişinin evindeki namazı
bir nurdur. Öyle ise siz evlerinizi nûrlandınnl buyurdular.» Yalnız bu hadîsde
inkıta' vardır.
2- Câbir hadîsini Müslim
rivayet etmişdir. Mezkûr hadîs babımızda (778 / 210) numara ile rivayet
edilmişdir.
3- Ebû Saîd hadîsini
İbni Mâce rivayet etmişdir. Bu hadîsin lâfzı hemen hemen Câbir hadîsi gibidir.
4- Ebû Hureyre hadîsini
Müslim ile Nesâî tahrîc etmişlerdir. Müslim; bu hadîsi babımızda (780 / 212)
sıra numarası ile rivayet etmişdir.
5- İbni Ömer hadîsini
Buhârî, Müslim, Ebû Dâvûd ve İbni Mâce rivayet etmişlerdir.
6- Âişe hadîsini İmam
Ahmed b. Hanbel tahrîc etmişdir. Bu hadîsde: «Resûlullah (Sallallahu Aleyhi ve
Sellem):
Evlerinizde namaz kılın,
onları üzerlerinize kabir yapmayın! buyururdu.» denilmektedir..
7- Abdullah b. Sa'd
hadîsini Tirmizî ile İbni Mâce tahrîc etmişlerdir. Mezkûr hadîsde Hz. Abdullah
şöyle demişdir: «Resûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'e : Namazı evimde
kılmakmı yoksa mescidde kılmakmı daha faziletlidir? diye sordum; şu cevâbı
verdiler:
«Benim evimi
görmüyormusun? mescide ne kadar yakındır, öyle iken evimde kılmam, mescidde
kılmakdan benim için daha iyidir. Yalnız farz namaz olursa, o başka!»
8- Zeydü'bnü Hâlid
hadîsini imam Ahmed, Bezzâr ve Taberânî rivayet etmişlerdir. Bu hadîsde dahî:
«Evlerinizde namaz
kılın! Onları kabir'e çevirmeyin!»buyurulmuşdur.
Tirmizî'nin
söylediklerinden başka bu bâbda Hasanü'bnü Alîy ile Suheyb b. Nu'mân hazerâtından
dahî hadîsler rivayet edilmişdir.
9- Hasan hadîsini Ebû
Ya'la tahrîc etmişdir. Bu hadîs aynen Zeydü'bnü Hâlid rivayeti gibidir.
10- Suhayb b. Nu'mân
hadîsini Taberânî «Mu'cem-i Kebîr» inde tahrîc etmişdir. Bu hadîsde :
«Kişinin evinde kıldığı
namazının, âlemin gördüğü yerde kıldığı namaz üzerine fazileti, farz namazın
nafile üzerine olan fazileti gibidir.» buyurulmaktadır.
Zeydü'bnü Sabit
hadîsinin Buhârî 'deki rivayetinde Resûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'in
kendisine hasırdan hücre yaparak kıldığı, namazın ramazan gecelerinde kılındığı
kaydedilmektedir.
Resûlullah (Sallallahu
Aleyhi ve Sellem) ashabına buradaki rivâyetde : «Yaptığınız şey'e o kadar devam
ettiniz ki, bunun size farz olacağından korktum.», Buharî'nin rivayetinde:
«Yaptıklarınızı gördüm; biliyorum.» buyurmuşdur. Bu söz yalnız ashabın namaz
için toplanmalarına değil; fazla gürültü kaldırmalarına, Resûlullah (Sallallahu
Aleyhi ve Sellem) uyumuşdur zannı ile tesbîh etmelerine hattâ bâzılarının onu
uyandırmak maksadı ile kapısını taşlamalarına karşı söylenmişdir.
«Zîra kişinin en hayırlı
namazı, evinde kıldığıdır...» ifâdesi
zahiri î-tibârı ile bütün nafilelere şâmildir.